PHỤ PHÍ LOW SULPHUR SURCHARGE (LSS)

TRONG XUẤT NHẬP KHẨU 2025

Trong bối cảnh toàn cầu hóa, chuỗi cung ứng logistics đóng vai trò xương sống cho hoạt động thương mại quốc tế. Tuy nhiên, cùng với sự phát triển mạnh mẽ của ngành vận tải biển, những vấn đề về môi trường, đặc biệt là ô nhiễm không khí, ngày càng trở nên cấp bách.

Để giải quyết thách thức này, các tổ chức quốc tế và chính phủ đã ban hành nhiều quy định nghiêm ngặt, trong đó nổi bật nhất là quy định về giảm hàm lượng lưu huỳnh trong nhiên liệu tàu biển. Từ đó, một loại phụ phí mới đã ra đời và trở thành một phần không thể thiếu trong cấu trúc chi phí vận tải: Phụ phí Low Sulphur Surcharge (LSS).

Bài viết này sẽ cung cấp một cái nhìn toàn diện và sâu sắc về phụ phí LSS, giúp các doanh nghiệp xuất nhập khẩu hiểu rõ bản chất, cơ sở hình thành, cách tính, đối tượng chịu phí và tầm quan trọng của nó trong ngành logistics hiện đại.

1. Phụ phí Low Sulphur Surcharge (LSS) là gì?

LSS là viết tắt của cụm từ tiếng Anh “Low Sulphur Surcharge”, có nghĩa là “phụ phí nhiên liệu lưu huỳnh thấp” hoặc “phụ phí giảm thải lưu huỳnh”. Đây là khoản phí mà các hãng tàu thu từ khách hàng để bù đắp chi phí phát sinh do việc sử dụng loại nhiên liệu có hàm lượng lưu huỳnh thấp hơn, đắt hơn so với nhiên liệu thông thường. Khoản phí này được áp dụng cho tất cả các loại hàng hóa vận chuyển bằng đường biển và đường hàng không.

Sự ra đời của phụ phí Low Sulphur Surcharge (LSS) gắn liền với các quy định mang tính bước ngoặt của Tổ chức Hàng hải Quốc tế (International Maritime Organization – IMO). Cụ thể, vào tháng 10 năm 2016, IMO đã thông qua một nghị quyết quan trọng, được biết đến với tên gọi IMO 2020, có hiệu lực từ ngày 01 tháng 01 năm 2020. Theo quy định này, giới hạn hàm lượng lưu huỳnh trong nhiên liệu tàu biển trên toàn cầu đã bị giảm mạnh từ 3.5% m/m (mass by mass) xuống chỉ còn 0.5% m/m.

Trước đó, các khu vực kiểm soát khí thải (Emission Control Areas – ECA) ở một số khu vực như Bắc Mỹ, Biển Baltic, và Biển Bắc đã áp dụng giới hạn lưu huỳnh cực thấp (0.1% m/m). Quy định IMO 2020 đã mở rộng giới hạn này ra toàn cầu, buộc các hãng tàu phải chuyển đổi sang sử dụng nhiên liệu sạch hơn để tuân thủ.

2. Tại sao phải có phụ phí Low Sulphur Surcharge (LSS)?

Ngành vận tải biển là một trong những nguồn phát thải lưu huỳnh lớn nhất thế giới. Lưu huỳnh trong nhiên liệu khi đốt cháy sẽ tạo ra sulfur dioxide (SO2), một loại khí độc hại gây ra nhiều tác động tiêu cực:

• Tác động đến môi trường: Gây ra mưa axit, làm suy giảm chất lượng đất, nước, ảnh hưởng đến hệ sinh thái và gây ra hiện tượng sương mù axit.
• Tác động đến sức khỏe con người: SO2 là nguyên nhân gây ra các bệnh về đường hô hấp, hen suyễn, và các vấn đề tim mạch, đặc biệt là ở những khu vực dân cư gần cảng biển.

Để đáp ứng quy định nghiêm ngặt của IMO 2020, các hãng tàu có hai lựa chọn chính:

• Sử dụng nhiên liệu có hàm lượng lưu huỳnh thấp (Low Sulphur Fuel Oil): Đây là phương án phổ biến nhất. Tuy nhiên, loại nhiên liệu này có giá thành cao hơn đáng kể so với nhiên liệu thông thường.
• Lắp đặt hệ thống “scrubber”: Đây là một hệ thống lọc khí thải trên tàu để loại bỏ lưu huỳnh trước khi khí thải được xả ra môi trường. Chi phí đầu tư cho một hệ thống này là rất lớn, có thể lên đến hàng triệu đô la Mỹ cho mỗi con tàu.

Dù lựa chọn phương án nào, các hãng tàu đều phải đối mặt với chi phí vận hành và đầu tư tăng vọt. Để duy trì hoạt động kinh doanh và bù đắp các chi phí này, họ bắt buộc phải áp dụng thêm phụ phí LSS và chuyển gánh nặng chi phí này sang cho khách hàng. Điều này giúp đảm bảo sự công bằng, minh bạch trong cấu trúc giá cước và khuyến khích các bên liên quan cùng chung tay bảo vệ môi trường.

3. Các tên gọi khác của phụ phí Low Sulphur Surcharge (LSS)

Do phụ phí LSS là một khoản phí chung được các hãng tàu áp dụng, nhưng mỗi hãng lại có thể đặt tên gọi riêng cho nó để phù hợp với chính sách nội bộ. Vì vậy, trong các báo giá hoặc hóa đơn vận chuyển, bạn có thể gặp LSS dưới nhiều tên gọi khác nhau, nhưng tất cả đều có cùng ý nghĩa:

• GFS (Green Fuel Surcharge): Phụ phí nhiên liệu xanh.
• ECA (Emission Control Area Surcharge): Phụ phí khu vực kiểm soát khí thải.
• LSF (Low Sulphur Fuel Surcharge): Phụ phí nhiên liệu lưu huỳnh thấp.
• EFS (Environmental Fuel Surcharge): Phụ phí nhiên liệu môi trường.

Điều này rất quan trọng để các doanh nghiệp nhận diện và hiểu đúng bản chất của khoản phí, tránh nhầm lẫn hoặc thiếu sót trong quá trình tính toán chi phí logistics.

4. Cách tính và mức phí của Low Sulphur Surcharge (LSS)

Không có một mức phí Low Sulphur Surcharge (LSS) cố định nào được áp dụng chung cho tất cả các hãng tàu và các tuyến đường. Mức phí này được xác định dựa trên một số yếu tố chính:

• Hãng tàu: Mỗi hãng tàu sẽ có cách tính và chính sách riêng. Mức phí có thể được điều chỉnh định kỳ (hàng quý hoặc hàng tháng) dựa trên biến động giá nhiên liệu toàn cầu.
• Tuyến đường vận chuyển: Chi phí Low Sulphur Surcharge (LSS) phụ thuộc vào quãng đường và khu vực mà tàu đi qua. Các tuyến đi vào khu vực ECA có thể có mức phí cao hơn đáng kể.
• Loại và kích thước container: Mức phí thường được tính theo mỗi container (ví dụ: mỗi container 20 feet hoặc 40 feet). Hàng hóa đóng trong container lạnh (reefer) thường phải chịu mức phí LSS cao hơn do tiêu thụ nhiều năng lượng hơn.

Ví dụ tham khảo:

• Đối với hàng khô, mức phí LSS tham khảo có thể dao động từ 25 – 40 USD/container 20 feet và 50 – 80 USD/container 40 feet.
• Đối với hàng lạnh, mức phí có thể cao hơn, từ 45 USD/container 20 feet và 90 USD/container 40 feet.

Tuy nhiên, các mức phí này chỉ mang tính chất tham khảo và có thể thay đổi liên tục theo thị trường.

Điều đáng lưu ý là phụ phí Low Sulphur Surcharge (LSS) thường được tách riêng khỏi cước vận tải chính (Ocean Freight) để khách hàng dễ dàng theo dõi. Tuy nhiên, trong một số trường hợp, đặc biệt là với hàng lẻ (LCL) hoặc các hãng tàu nhỏ, phụ phí này có thể đã được cộng gộp vào cước biển hoặc một phụ phí khác như BAF (Bunker Adjustment Factor), vì vậy doanh nghiệp cần kiểm tra kỹ lưỡng các điều khoản trong báo giá.

5. Ai là người chịu phụ phí Low Sulphur Surcharge (LSS)?

Phụ phí Low Sulphur Surcharge (LSS) thường được áp dụng tại cảng bốc hàng (Port of Loading – POL), nhưng đối tượng chịu phí cuối cùng lại không cố định. Việc ai phải trả phí LSS hoàn toàn phụ thuộc vào các điều kiện giao hàng (Incoterms) đã được quy định trong hợp đồng mua bán quốc tế giữa người xuất khẩu (Shipper) và người nhập khẩu (Consignee).

Theo điều kiện Incoterms:

• Nếu sử dụng các điều kiện như EXW (Ex Works), FCA (Free Carrier), FAS (Free Alongside Ship), FOB (Free On Board): Người mua (người nhập khẩu) thường là người chịu trách nhiệm thanh toán các khoản phí phát sinh sau khi hàng đã được xếp lên tàu hoặc bàn giao tại điểm chỉ định.
• Nếu sử dụng các điều kiện như CFR (Cost and Freight), CIF (Cost, Insurance and Freight), CPT (Carriage Paid To), CIP (Carriage and Insurance Paid To): Người bán (người xuất khẩu) thường là người chịu trách nhiệm thanh toán các chi phí cho đến cảng dỡ hàng hoặc điểm đến chỉ định.

Tuy nhiên, trên thực tế, các bên có thể thỏa thuận và quy định rõ ràng trong hợp đồng về việc ai sẽ chịu khoản phí này, không nhất thiết phải tuân thủ cứng nhắc theo Incoterms. Về mặt pháp lý, nếu các bên đã ký kết hợp đồng và thể hiện rõ ai là người chịu phí LSS, thì bên đó phải thực hiện trách nhiệm thanh toán.

6. Tác động của phụ phí Low Sulphur Surcharge (LSS)?

Sự ra đời và biến động của phụ phí LSS mang lại cả thách thức và cơ hội cho các doanh nghiệp xuất nhập khẩu:

Tăng chi phí logistics: LSS trực tiếp làm tăng tổng chi phí vận chuyển, buộc doanh nghiệp phải tính toán lại giá thành sản phẩm và lập kế hoạch tài chính cẩn thận hơn.

Ảnh hưởng đến giá cả hàng hóa: Chi phí logistics tăng có thể được chuyển sang người tiêu dùng cuối cùng thông qua việc tăng giá bán lẻ, ảnh hưởng đến sức cạnh tranh của sản phẩm.

Yêu cầu về minh bạch và thỏa thuận: Doanh nghiệp cần phải trao đổi rõ ràng với đối tác và hãng tàu về các loại phí phát sinh, đảm bảo phụ phí LSS được thể hiện đầy đủ và minh bạch trong báo giá để tránh tranh chấp sau này.

Khuyến khích phát triển bền vững: Phí LSS là một minh chứng cho thấy ngành logistics đang từng bước chuyển mình theo hướng “xanh hóa”. Các doanh nghiệp cần nhìn nhận đây không chỉ là một khoản chi phí mà còn là sự đóng góp vào nỗ lực bảo vệ môi trường toàn cầu.

7. Kết luận 

Phụ phí Low Sulphur Surcharge (LSS) không chỉ đơn thuần là một khoản chi phí mà các doanh nghiệp xuất nhập khẩu phải gánh chịu. Nó phản ánh một xu hướng tất yếu của ngành logistics: sự phát triển phải đi đôi với trách nhiệm xã hội và bảo vệ môi trường. Bằng cách hiểu rõ và quản lý hiệu quả khoản phí này, các doanh nghiệp không chỉ đảm bảo tuân thủ các quy định quốc tế mà còn góp phần xây dựng một chuỗi cung ứng bền vững, thân thiện hơn với hành tinh.

Trong tương lai, khi các quy định về khí thải ngày càng siết chặt và công nghệ vận tải xanh phát triển, các loại phụ phí tương tự như Low Sulphur Surcharge (LSS) sẽ tiếp tục xuất hiện. Vì vậy, việc cập nhật kiến thức, linh hoạt trong đàm phán hợp đồng và tối ưu hóa chi phí logistics sẽ là chìa khóa để các doanh nghiệp duy trì lợi thế cạnh tranh trên thị trường quốc tế.

————————————-