HÀNG OEM LÀ GÌ? CÓ NÊN TIN DÙNG HÀNG OEM KHÔNG?

Trong hoạt động thương mại hiện nay, khái niệm hàng hóa OEM không còn quá xa lạ đối với nhiều cá nhân và doanh nghiệp. Tuy nhiên, để hiểu chính xác OEM là gì, hàng OEM có thực sự đảm bảo chất lượng hay không, và quá trình hợp tác với một đơn vị nhận gia công sản phẩm OEM diễn ra như thế nào thì không phải ai cũng nắm rõ. Để giải đáp những thắc mắc này và cung cấp góc nhìn tổng quan hơn về mô hình sản xuất OEM, mời bạn cùng tìm hiểu chi tiết trong bài viết dưới đây do Unlimited Access biên soạn.

1. OEM Là Gì?

OEM là viết tắt của “Original Equipment Manufacturer”, tức “Nhà sản xuất thiết bị gốc”. Hiểu đơn giản, OEM là công ty sản xuất sản phẩm theo yêu cầu và thiết kế của đối tác, sau đó sản phẩm được bán dưới thương hiệu của đối tác đó.

Một ví dụ điển hình chính là Apple. Tập đoàn này tập trung vào nghiên cứu, phát triển công nghệ và phân phối sản phẩm, trong khi đó, quá trình sản xuất được đảm nhiệm bởi Foxconn – một trong những nhà sản xuất OEM lớn nhất thế giới, với hệ thống nhà máy đặt tại nhiều quốc gia như Trung Quốc, Đài Loan và Ấn Độ.

Tương tự, Xiaomi cũng là một doanh nghiệp áp dụng mô hình OEM rộng rãi, khi hợp tác với nhiều nhà sản xuất để cho ra đời các sản phẩm như điện thoại di động, tivi, thiết bị gia dụng và các sản phẩm chăm sóc sức khỏe. Điều này cho phép Xiaomi mở rộng danh mục sản phẩm mà không cần tự xây dựng toàn bộ chuỗi sản xuất riêng biệt.

Trên thị trường hiện nay, mô hình OEM được ứng dụng phổ biến ở nhiều ngành hàng, từ các vật dụng gia đình như bình giữ nhiệt, ổ cắm điện, đồ dùng nhà bếp đến lĩnh vực thời trang như quần áo hay phụ kiện. Đặc điểm chung của hàng hóa OEM là chúng được sản xuất bởi một công ty nhưng lại không mang thương hiệu của nhà sản xuất gốc khi đưa ra thị trường, mà thay vào đó sẽ được gắn nhãn hiệu của công ty đặt hàng – thường là các doanh nghiệp thương mại hoặc nhà phân phối.

Đối với nhiều trường hợp, hàng OEM còn được hiểu là các bộ phận linh kiện được thiết kế chuyên biệt để lắp ráp trong sản phẩm cuối cùng của một doanh nghiệp khác. Ví dụ, một công ty chuyên sản xuất linh kiện điện tử có thể cung cấp mạch điện, màn hình hoặc pin cho một thương hiệu điện thoại thông minh. Những linh kiện này không được phân phối trực tiếp đến tay người tiêu dùng mà sẽ trở thành một phần cấu thành trong sản phẩm thương hiệu khác.

Nhìn chung, hàng hóa OEM được đánh giá cao về chất lượng, độ tương thích và tính ổn định trong sản xuất hàng loạt. Tuy nhiên, đối với người tiêu dùng cá nhân, việc tiếp cận các sản phẩm OEM thường bị hạn chế do đây là mô hình sản xuất theo đơn đặt hàng doanh nghiệp và chủ yếu hoạt động trong mô hình B2B – giao dịch giữa doanh nghiệp với doanh nghiệp.

2. Ưu Điểm & Nhược Điểm Của Hàng Hóa OEM

Không ngẫu việc sản xuất hàng hóa OEM ngày càng phổ biến như vậy, hàng OEM vẫn đảm bảo chất lượng và còn có nhiều ưu điểm như sau:

Ưu điểm:

Chất lượng đảm bảo: Để sản xuất được hàng hóa OEM, các nhà sản xuất đều đã có chuyên môn và kinh nghiệm lâu năm, vì vậy chất lượng thường đáp ứng hoặc thậm chí vượt trội so với các tiêu chuẩn ngành. Nhà sản xuất có kinh nghiệm trong việc tuân thủ các quy định chất lượng quốc tế và thường xuyên được kiểm định để đảm bảo sản phẩm cuối cùng tuân thủ các tiêu chuẩn này.

Giá thành thấp hơn: Các công ty sản xuất sản phẩm OEM có thể tiết kiệm chi phí nghiên cứu và phát triển cũng như quảng cáo và marketing cho mặt hàng. Do nhà sản xuất OEM đã có cơ sở vật chất và dây chuyền sản xuất sẵn có, họ có thể sản xuất lượng lớn sản phẩm với chi phí thấp hơn, giúp giảm đáng kể chi phí sản xuất. Điều này không chỉ tiết kiệm chi phí cho công ty mua hàng OEM mà còn giúp họ cạnh tranh hơn về giá thành trên thị trường.

Khả năng tùy biến cao: Sản phẩm OEM cho phép các công ty đặt hàng sản xuất theo yêu cầu riêng, có thể dễ dàng điều chỉnh kích thước, chất liệu, màu sắc, hoặc các tính năng đặc biệt để phù hợp với nhu cầu cụ thể của khách hàng hoặc để phân biệt sản phẩm của mình với các sản phẩm cạnh tranh khác trên thị trường. Giúp công ty linh hoạt hơn trong việc đáp ứng nhu cầu đa dạng của khách hàng và nhanh chóng thích ứng với xu hướng thị trường.

Nhược điểm

Bên cạnh ưu điểm, hàng OEM cũng tồn tại những nhược điểm sau:

Khó kiểm soát quá trình sản xuất: Khi sản phẩm được sản xuất bởi một bên thứ ba, công ty đặt hàng OEM khó có thể kiểm soát chất lượng sản phẩm hoặc các vấn đề liên quan đến sản xuất như lịch trình hay phương pháp sản xuất. Điều này dễ dẫn đến các vấn đề về chất lượng không nhất quán hoặc sự chậm trễ trong việc cung ứng đơn hàng.

Phụ thuộc vào nhà sản xuất: khi đặt hàng OEM, sẽ dẫn đến việc bị quá phụ thuộc vào một nhà sản xuất, đây có thể trở thành một rủi ro kinh doanh nếu nhà sản xuất gặp vấn đề về tài chính, pháp lý hoặc sản xuất. Làm gián đoạn hoặc thậm chí ngừng trệ sản xuất, ảnh hưởng đến khả năng cung ứng sản phẩm của doanh nghiệp.

Thách thức về bảo mật (vấn đề có thể ảnh hưởng nghiêm trọng đến doanh nghiệp): Khi làm việc với nhà sản xuất OEM, công ty phải chia sẻ các thông tin và công nghệ quan trọng, nó dẫn đến nguy cơ rò rỉ thông tin, sao chép công trình nghiên cứu R&D, nếu nhà sản xuất không có các biện pháp bảo mật thông tin chặt chẽ. Đã có rất nhiều sản phẩm bị sao chép và tung ra thị trường. Như vậy có khả năng thông tin độc quyền có thể bị lợi dụng để tạo ra các sản phẩm cạnh tranh.

Giới hạn trong việc xây dựng hình ảnh thương hiệu doanh nghiệp: Vì sản phẩm không mang nhãn hiệu của nhà sản xuất gốc, có thể khó khăn hơn trong việc xây dựng nhận diện và uy tín thương hiệu cho công ty. Đồng thời hạn chế khả năng của công ty trong việc tạo dựng mối quan hệ trực tiếp với khách hàng cuối cùng, bởi khách hàng thường nhận diện sản phẩm qua thương hiệu.

3. Phân biệt OEM, ODM và OBM

Bên cạnh OEM là gì khiến nhiều người rất thắc mắc, thì ODM và OBM cũng khiến mọi người thắc mắc, ODM và OBM khác gì so với OEM?

OEM viết tắt của cụm từ Original Equipment Manufacturer: Các công ty OEM chỉ sản xuất hay gia công sản phẩm theo yêu cầu.

ODM viết tắt của cụm từ Original Design Manufacturing: Công ty ODM chỉ thiết kế và xây dựng theo yêu cầu.

OBM viết tắt của cụm từ Original Brand Manufacturer: Nhà sản xuất của thương hiệu gốc, chịu trách nhiệm thuê công ty OEM và ODM để sản xuất sản phẩm, còn họ sẽ phát triển và phủ sóng thương hiệu.

4. Lưu ý khi mua hàng OEM

Với những nhược điểm của việc đặt hàng OEM như ở trên, khi mua hàng OEM cần lưu ý những điều sau:

Xác định nguồn gốc: Hàng OEM thường được sản xuất để cung cấp cho các công ty khác lắp ráp hoặc bán lại dưới thương hiệu của họ. Do đó, hãy kiểm tra xem sản phẩm có rõ ràng về nguồn gốc xuất xứ và nhà sản xuất hay không.

Chất lượng sản phẩm: Mặc dù hàng OEM thường có chất lượng tương đương với hàng thương hiệu, nhưng không phải lúc nào cũng vậy. Bạn nên tìm hiểu kỹ lưỡng và tham khảo ý kiến của những người đã sử dụng sản phẩm trước đó.

Bảo hành, hỗ trợ: Một số sản phẩm OEM có thể không được bảo hành hoặc có chế độ bảo hành hạn chế so với sản phẩm thương hiệu. Cần kiểm tra kỹ chính sách bảo hành và các dịch vụ hỗ trợ khách hàng.

Giá cả: Hàng OEM thường có giá rẻ hơn hàng thương hiệu. Tuy nhiên, giá cả không nên là yếu tố duy nhất để quyết định. Hãy cân nhắc tổng thể về giá trị sản phẩm so với chi phí doanh nghiệp bỏ ra.

Phụ kiện, linh kiện đi kèm: Đôi khi, sản phẩm OEM có thể không đi kèm với tất cả phụ kiện hoặc linh kiện như khi mua hàng thương hiệu. Hãy đảm bảo bạn hiểu rõ những gì được bao gồm trong đơn hàng của mình.

5. Thị trường hàng hóa OEM tại Việt Nam hiện nay

Cùng với xu thế OEM ngày càng phát triển, thị trường hàng hóa OEM tại Việt Nam cũng đang phát triển mạnh mẽ và rộng khắp, với sự tham gia của nhiều doanh nghiệp sản xuất đa dạng sản phẩm từ thời trang, đồ dùng cá nhân đến các sản phẩm quà tặng doanh nghiệp.

Các sản phẩm OEM thường có giá thành cạnh tranh do lợi thế về chuyên môn hóa và công nghệ hiện đại, đồng thời chất lượng sản phẩm vẫn được đảm bảo nhờ sự kiểm định nghiêm ngặt của các tổ chức độc lập. Mô hình này cũng giúp các doanh nghiệp linh hoạt trong việc thử nghiệm và đa dạng hóa sản phẩm mà không cần đầu tư lớn vào cơ sở hạ tầng sản xuất​.

Ngoài ra, sự phát triển của thị trường hàng hóa OEM còn góp phần vào hoạt động logistics tại Việt Nam, với việc vận chuyển các sản phẩm này qua nhiều phương thức như đường bộ, đường biển và hàng không, từ đó cũng đẩy mạnh hoạt động của các cảng biển và các dịch vụ kho bãi trong nước​.

6. Lợi thế trong chiếc lược OEM

Chiến lược OEM mang đến nhiều lợi thế đáng kể, đặc biệt là đối với các doanh nghiệp đặt hàng sản xuất. Thay vì phải đầu tư toàn bộ vào dây chuyền sản xuất, doanh nghiệp có thể tập trung nguồn lực cho việc nghiên cứu công nghệ, phát triển sản phẩm và xây dựng thương hiệu. Việc triển khai sản phẩm mới theo mô hình OEM cũng linh hoạt hơn, giúp kiểm nghiệm phản ứng thị trường với chi phí thấp trước khi mở rộng quy mô.

Mô hình này không chỉ tối ưu hóa nguồn lực mà còn đẩy nhanh quá trình đưa sản phẩm ra thị trường, tạo lợi thế cạnh tranh rõ rệt. Điển hình như Apple – hãng công nghệ nổi tiếng toàn cầu – đã lựa chọn hợp tác với các nhà sản xuất OEM như Foxconn để đảm bảo năng lực sản xuất cao mà vẫn duy trì chất lượng sản phẩm đỉnh cao.

Đối với người tiêu dùng, hàng OEM còn là lựa chọn tiết kiệm khi có thể tiếp cận các sản phẩm chất lượng tương đương với hàng chính hãng nhưng với mức giá hợp lý hơn, nhờ việc cắt giảm chi phí thương hiệu và phân phối. Đây là một trong những lý do khiến hàng OEM ngày càng phổ biến và được ưa chuộng trên thị trường hiện nay.