Tiêu chí CTSH trong C/O là gì? Tìm hiểu khái niệm, vai trò và cách áp dụng trong xuất nhập khẩu 2025 

Trong quá trình xin C/O (Chứng nhận xuất xứ hàng hóa), nhiều doanh nghiệp thường gặp khó khăn khi phải áp dụng tiêu chí CTSH. Dù đây là một trong những tiêu chí phổ biến trong các hiệp định thương mại tự do (FTA), nhưng thực tế lại không dễ hiểu và càng không dễ chứng minh.

CTSH yêu cầu mã HS của sản phẩm sau gia công phải khác mã HS của nguyên liệu đầu vào ở cấp độ 6 số – một thay đổi tưởng đơn giản nhưng đòi hỏi nắm vững kiến thức về mã HS, quy trình sản xuất và quy tắc xuất xứ.

Bài viết này, Unlimited Access sẽ giúp bạn hiểu rõ CTSH là gì, khi nào nên áp dụng, và quan trọng nhất là cách xử lý hồ sơ thực tế để không bị từ chối C/O.

1. CTSH là gì?

CTSH là viết tắt của cụm từ tiếng Anh Change in Tariff Subheading, nghĩa là Thay đổi nhóm mã HS cấp độ 6 số.

Trong hệ thống mã HS (Harmonized System), mỗi sản phẩm được phân loại theo một mã số gồm 6 chữ số – trong đó:

• 2 số đầu là chương (Chương 01–97),
• 4 số đầu là nhóm (Heading),
• 6 số là phân nhóm (Subheading).

Tiêu chí CTSH yêu cầu mã HS 6 số của sản phẩm cuối cùng phải khác với mã HS 6 số của nguyên liệu đầu vào không có xuất xứ.

Ví dụ:
Một doanh nghiệp nhập nguyên liệu nhựa mã HS 3920.10 (tấm màng nhựa chưa gia công) từ Trung Quốc – một nước không thuộc FTA. Tại Việt Nam, doanh nghiệp gia công thành ống dẫn nhựa mã HS 3917.32. Vì mã HS 6 số đã thay đổi, nên sản phẩm này có thể đạt tiêu chí CTSH và đủ điều kiện cấp C/O ưu đãi nếu đáp ứng các quy định khác.

2. Vì sao CTSH quan trọng trong quá trình xin C/O?

Để một sản phẩm được coi là có xuất xứ trong khu vực FTA và đủ điều kiện hưởng thuế suất ưu đãi đặc biệt, sản phẩm đó phải đáp ứng ít nhất một tiêu chí xuất xứ theo quy định. CTSH là một trong những tiêu chí phổ biến vì nó:

• Áp dụng được cho nhiều ngành hàng, đặc biệt là dệt may, linh kiện, thiết bị điện tử, cơ khí.
• Cho thấy sản phẩm đã trải qua quá trình gia công hoặc chế biến đủ sâu tại nước xuất khẩu.

Nếu đáp ứng tiêu chí CTSH, doanh nghiệp có thể xin cấp C/O mẫu ưu đãi như Form E (Trung Quốc – ASEAN), Form D (ASEAN), CPTPP, EVFTA,… và từ đó giúp đối tác nhập khẩu được miễn hoặc giảm thuế nhập khẩu.

3. CTSH khác gì với các tiêu chí khác?

Bên cạnh CTSH, còn có các tiêu chí khác được sử dụng để xác định xuất xứ:

Tiêu chí	Viết tắt	Giải thích
Xuất xứ hoàn toàn	WO (Wholly Obtained)	Sản phẩm được tạo ra hoàn toàn tại một nước (ví dụ: rau quả thu hoạch, khoáng sản khai thác)
Giá trị khu vực	RVC (Regional Value Content)	Sản phẩm có tỷ lệ giá trị nội địa từ 40% trở lên
Thay đổi mã số HS cấp 4	CTH (Change in Tariff Heading)	Mã HS 4 số thay đổi so với nguyên liệu
Thay đổi mã số HS cấp 2	CTC (Change in Tariff Chapter)	Thay đổi chương (2 số đầu mã HS)

Lưu ý:
Một số sản phẩm cần đáp ứng kết hợp nhiều tiêu chí, chẳng hạn như “CTSH + RVC ≥ 40%” mới được coi là đạt xuất xứ.

4. Khi nào cần áp dụng CTSH?

Tiêu chí CTSH thường được sử dụng trong các trường hợp:

• Doanh nghiệp sử dụng nguyên liệu nhập khẩu từ quốc gia không nằm trong hiệp định thương mại tự do.
• Sản phẩm sau khi chế biến được thay đổi bản chất hoặc công năng rõ ràng, dẫn đến thay đổi mã HS cấp độ chi tiết.

Tuy nhiên, không phải mặt hàng nào cũng áp dụng tiêu chí CTSH. Việc áp dụng tiêu chí nào phụ thuộc vào:

• Loại sản phẩm cụ thể
• Biểu quy tắc xuất xứ (PSR – Product Specific Rules) của từng FTA

Vì vậy, trước khi lập hồ sơ xin C/O, doanh nghiệp nên:

1. Tra cứu mã HS chính xác của nguyên liệu và thành phẩm
2. Đối chiếu quy tắc xuất xứ tại FTA tương ứng
3. Lựa chọn tiêu chí phù hợp (CTSH, CTH, RVC,…)
   

5. Kết luận

Hiểu và áp dụng đúng tiêu chí CTSH trong C/O là bước quan trọng để giúp hàng hóa đạt điều kiện xuất xứ ưu đãi, từ đó tối ưu chi phí thuế nhập khẩu cho đối tác và nâng cao lợi thế cạnh tranh cho doanh nghiệp.

Nếu bạn chưa chắc chắn sản phẩm của mình có đạt CTSH hay không, hãy liên hệ với đơn vị tư vấn xuất nhập khẩu hoặc bộ phận cấp C/O của Phòng Thương mại & Công nghiệp Việt Nam (VCCI) để được hỗ trợ.