THIẾU C/O, PHYTOSANITARY, HEALTH CERTIFICATE – LÀM SAO “CỨU” LÔ HÀNG NĂM 2025?
Trong thực tế xuất nhập khẩu năm 2025, việc bị thiếu chứng từ quan trọng như:
– C/O (Certificate of Origin – Giấy chứng nhận xuất xứ)
– Phytosanitary Certificate (Giấy kiểm dịch thực vật)
– Health Certificate (Giấy chứng nhận vệ sinh/kiểm dịch/ATTP)
không hề hiếm, nhất là với doanh nghiệp mới làm XNK, doanh nghiệp nhập hàng từ nguồn nhỏ lẻ, nhà cung cấp chưa chuyên nghiệp, hoặc các trường hợp đặt hàng gấp, giao dịch online, mua hàng qua sàn thương mại điện tử.
Khi hàng đã về đến cảng mà thiếu các chứng từ quan trọng này, doanh nghiệp dễ rơi vào cảnh:
– Không thông quan được,
– Bị lưu kho, lưu bãi, DEM/DET,
– Thậm chí phải tái xuất hoặc tiêu hủy, gây thiệt hại rất lớn.
Vậy trong năm 2025, nếu lỡ rơi vào tình huống thiếu C/O, thiếu Phytosanitary, thiếu Health Certificate, doanh nghiệp có còn cách nào “cứu” lô hàng hay không? Cùng phân tích chi tiết.
1. VÌ SAO C/O, PHYTOSANITARY, HEALTH CERTIFICATE LẠI QUAN TRỌNG?
Trước khi nói đến chuyện “cứu” lô hàng, cần hiểu vai trò của từng loại chứng từ:
1.1. C/O – Certificate of Origin (Giấy chứng nhận xuất xứ)
C/O dùng để chứng minh xuất xứ hàng hóa từ một quốc gia/vùng lãnh thổ nhất định. Vai trò chính:
– Hưởng ưu đãi thuế quan nếu là C/O ưu đãi (Form E, AK, AJ, RCEP, CPTPP…)
– Xác định chính sách nhập khẩu, đặc biệt với các mặt hàng nhạy cảm
– Cơ quan hải quan dùng để áp đúng thuế, đúng chính sách quản lý mặt hàng
Thiếu C/O:
– Hàng vẫn có thể thông quan, nhưng không được hưởng ưu đãi thuế → phải chịu mức thuế MFN hoặc thuế thông thường cao hơn.
– Với một số mặt hàng/hiệp định/điều kiện đặc biệt, thiếu C/O có thể khiến lô hàng không được áp đúng chính sách ưu đãi, gây tăng chi phí lớn.
1.2. Phytosanitary Certificate – Giấy kiểm dịch thực vật
Áp dụng cho hàng có nguồn gốc thực vật như: hạt giống, nông sản, gỗ, nguyên liệu thực vật… Chứng từ này do cơ quan kiểm dịch thực vật của nước xuất khẩu cấp, xác nhận:
– Hàng không nhiễm sâu bệnh
– Đảm bảo an toàn kiểm dịch theo quy định nước nhập khẩu
Thiếu Phytosanitary:
– Phần lớn trường hợp không được thông quan
– Có thể bị tạm giữ, buộc tái xuất, hoặc xử lý theo hình thức khác tùy quy định
1.3. Health Certificate – Giấy chứng nhận vệ sinh / an toàn / kiểm dịch
Áp dụng cho:
– Thực phẩm, đồ uống, sản phẩm từ động vật, nguyên liệu chế biến thực phẩm…
– Một số mặt hàng cần chứng minh an toàn cho người tiêu dùng, không gây hại sức khỏe
Thiếu Health Certificate:
– Hàng thường không được phép đưa ra tiêu thụ
– Khó được thông quan, hoặc phải qua kiểm tra/an toàn thực phẩm nghiêm ngặt với chi phí cao và rủi ro không đạt.
2. THIẾU C/O NĂM 2025 – CÓ CÁCH “GỠ” KHÔNG?
Với C/O, doanh nghiệp thường gặp 2 trường hợp:
2.1. Trường hợp 1: Thiếu C/O nhưng vẫn có thể xin bổ sung
Trong nhiều trường hợp, C/O có thể được cấp sau (issued retrospectively) nếu:
– Pháp luật/hiệp định cho phép cấp C/O bổ sung trong một thời hạn nhất định
– Nhà xuất khẩu chủ động liên hệ phòng cấp C/O và xin cấp lại/bổ sung.
Hướng xử lý:
– Liên hệ ngay với nhà cung cấp, yêu cầu:
- Xin cấp C/O bổ sung (bản gốc)
- Gửi nhanh bằng chuyển phát quốc tế hoặc gửi bản scan trước để tham khảo
– Kiểm tra các hiệp định thuế suất ưu đãi mà bạn muốn hưởng (VD: Form E, RCEP…) có cho phép nộp C/O muộn trong thời hạn bao lâu không (30, 90, 180 ngày…)
– Làm việc với chi cục hải quan đang xử lý hồ sơ để:
- Hỏi rõ về khả năng nộp C/O bổ sung
- Cách xử lý hồ sơ nếu tạm thời khai theo thuế suất không ưu đãi rồi sau đó xin hoàn thuế phần chênh lệch khi có C/O (nếu được quy định cho phép).
Kịch bản phổ biến:
– Hàng cần thông quan gấp → Doanh nghiệp chấp nhận nộp thuế suất cao (không ưu đãi) để lấy hàng
– Sau đó khi có C/O bổ sung → Làm hồ sơ xin hoàn phần thuế chênh lệch (nếu pháp luật cho phép với lô hàng đó).
2.2. Trường hợp 2: Không thể có C/O – Có “cứu” được không?
Nếu nhà cung cấp không đủ điều kiện xin C/O ưu đãi hoặc hoàn toàn không có C/O (kể cả không ưu đãi), thì về nguyên tắc hàng thường vẫn thông quan được. Nhưng doanh nghiệp không được hưởng ưu đãi thuế, phải chịu đủ mức thuế cao hơn.
Ở đây, “cứu” lô hàng hiểu theo nghĩa:
– Chấp nhận tăng chi phí thuế
– Tối thiểu hóa chi phí khác (lưu kho, lưu bãi)
– Đàm phán lại với nhà cung cấp nếu hai bên có thỏa thuận trước về C/O mà họ không thực hiện.
3. THIẾU PHYTOSANITARY HOẶC HEALTH CERTIFICATE – TÌNH HUỐNG KHÓ HƠN NHIỀU
Khác với C/O, các chứng từ như Phytosanitary hoặc Health Certificate thường gắn với yêu cầu bắt buộc về an toàn, kiểm dịch.
3.1. Có thể xin bổ sung từ nước xuất khẩu?
Về lý thuyết, Phytosanitary và Health Certificate phải được cấp tại nước xuất khẩu, thường trước hoặc ngay khi hàng rời đi.
Việc xin bổ sung sau khi hàng đã về là cực kỳ khó, nếu không muốn nói là hiếm và tùy chính sách từng nước.
Tuy nhiên, trong một số trường hợp, nhà cung cấp/đơn vị xuất khẩu thực tế đã kiểm dịch nhưng chưa gửi chứng từ, hoặc chứng từ bị thất lạc/chậm trễ, thì mình có thể liên hệ họ để:
- Xin bản scan trước
- Gửi lại bản gốc nhanh nhất
- Làm việc với hải quan & cơ quan kiểm dịch phía Việt Nam xem có chấp nhận bản gốc gửi muộn không.
3.2. Có thể thay thế bằng kiểm tra tại Việt Nam?
Với một số nhóm hàng, pháp luật cho phép:
– Thực hiện kiểm tra, kiểm dịch, kiểm nghiệm tại Việt Nam
– Có thể xem xét giảm bớt sự phụ thuộc vào chứng từ nước ngoài, tuy nhiên điều này không áp dụng cho mọi mặt hàng.
Hướng xử lý tham khảo:
– Làm việc với chi cục hải quan và cơ quan kiểm dịch chuyên ngành (thực vật, động vật, ATTP…) để hỏi lô hàng này có thể chuyển sang kiểm tra, kiểm nghiệm trong nước thay thế cho Phytosanitary/Health Certificate không?
– Nếu được:
+ Thực hiện đăng ký kiểm tra
+ Chấp nhận chi phí & thời gian chậm trễ
+ Chờ kết quả kiểm tra để làm căn cứ thông quan.
❗ Tuy nhiên, không phải mặt hàng nào cũng được linh hoạt như vậy. Một số trường hợp bắt buộc phải có giấy chứng nhận từ nước xuất khẩu, nếu thiếu gần như không “cứu” được lô hàng theo cách thông thường.
3.3. Khi gần như “bó tay”: Tái xuất hoặc xử lý khác theo quy định
Nếu hàng thuộc diện bắt buộc phải có Phytosanitary/Health Certificate, nhưng không thể xin bổ sung, không thể thay thế bằng kiểm tra trong nước, thì khả năng cao:
– Lô hàng không được phép nhập khẩu để tiêu thụ
– Bị buộc tái xuất hoặc xử lý theo quy định (tùy mặt hàng và mức độ vi phạm).
Trong tình huống này:
– Doanh nghiệp cần xem lại hợp đồng mua bán với nhà cung cấp
– Xác định: trách nhiệm về chứng từ kiểm dịch/ATTP thuộc về bên nào
– Từ đó đàm phán bồi thường, yêu cầu chia sẻ thiệt hại, hoặc ngừng hợp tác nếu đối tác thiếu chuyên nghiệp.
4. KINH NGHIỆM THỰC TẾ NĂM 2025: ĐỪNG ĐỂ ĐẾN KHI HÀNG VỀ MỚI LO CHỨNG TỪ
Để tránh rơi vào cảnh “hàng về rồi mới phát hiện thiếu C/O, thiếu kiểm dịch, thiếu Health Certificate”, doanh nghiệp nên:
4.1. Rà soát kỹ yêu cầu chứng từ trước khi đặt hàng
– Xác định mặt hàng có yêu cầu:
+ C/O ưu đãi hay không ưu đãi
+ Kiểm dịch thực vật, kiểm dịch động vật
+ Giấy chứng nhận an toàn thực phẩm, Health Certificate…
– Hỏi rõ forwarder, đơn vị tư vấn hoặc hải quan/chi cục quản lý nếu chưa chắc.
4.2. Ghi rõ trách nhiệm chứng từ trong hợp đồng
Trong hợp đồng ngoại thương, cần ghi rõ:
– Bên nào chịu trách nhiệm xin C/O, Phytosanitary, Health Certificate
– Trường hợp thiếu chứng từ: có được từ chối nhận hàng hoặc yêu cầu bồi thường không
Điều này giúp bảo vệ doanh nghiệp nếu nhà cung cấp không thực hiện đúng cam kết.
4.3. Kiểm tra chứng từ trước khi hàng lên tàu (nếu có thể)
– Yêu cầu nhà cung cấp gửi bản scan chứng từ trước khi hàng đi
– Kiểm tra cùng với đơn vị logistics/forwarder
– Nếu phát hiện thiếu hoặc sai → chỉnh sửa sớm, tránh đến lúc hàng cập cảng mới xử lý.
4.4. Làm việc với đơn vị dịch vụ uy tín
– Chọn đơn vị nhập khẩu ủy thác, logistics, khai thuê hải quan có kinh nghiệm
– Họ có thể tư vấn trước rủi ro chứng từ, giúp bạn tránh sai lầm ngay từ khâu đặt hàng.
Mọi thắc mắc và cần hỗ trợ xin vui lòng liên hệ đến Unlimited Access qua các phương thức dưới đây:
Địa chỉ:
VP Chính HCM: Số 6 Nguyễn Trung Trực, Phường 5, Quận Bình Thạnh, TP.HCM.
VP Đại Diện HN: Tầng 2-Toà Nhà 25T2 Nguyễn Thị Thập, Phường Trung Hòa, Quận Cầu Giấy, TP. Hà Nội.
Zalo: 0972.492.707
Hotline: 0972.492.707
Website: Unlimitedaccess.vn
Nếu bạn cần được hỗ trợ mua hàng trên Alibaba hoặc ở các sàn khác thì có thể liên hệ đến Unlimited Access Việt Nam chúng tôi. Nếu bạn cần biết thêm thông tin về hàng phi mậu dịch xin hãy liên hệ chúng tôi để được hỗ trợ!
Một số sản phẩm liên quan: https://unlimitedaccess.vn/san-pham/san-pham-nhap-khau/
#Nhậpkhẩumáymóctrungquốc #NhậpkhẩuhàngTrungquốc #ĐạilýỦyQuyềnAlibaba #AlibabaViệtnam #NhậpkhẩuhàngtrênAlibabataobao1688
#NhậpkhẩuủythácTrênAlibaba
#HỗtrợThanhToánTrênAlibaba
#ThanhtoánRMB #ThanhtoánUSD
#TradeAsurance