Nhập khẩu thép cuộn cán nóng tăng “đột biến”, cơ quan điều tra vào cuộc
Thời gian gần đây, tình trạng nhập khẩu thép cuộn cán nóng vào Việt Nam tăng đột biến đang gây ra nhiều lo ngại. Điều này không chỉ ảnh hưởng đến các doanh nghiệp sản xuất thép trong nước mà còn đặt ra những câu hỏi về tính công bằng trong cạnh tranh và sự ổn định của thị trường.
Thị trường thép cuộn cán nóng tại Việt Nam đang đối mặt với tình trạng cung không đủ cầu. Trong khi nhu cầu tiêu thụ hàng năm lên tới 12-13 triệu tấn thì năng lực sản xuất nội địa chỉ đáp ứng được khoảng 9 triệu tấn. Sự thiếu hụt này buộc Việt Nam phải nhập khẩu một lượng lớn thép.
Tuy nhiên, sự gia tăng đột biến của lượng nhập khẩu gần đây đang đặt ra nhiều thách thức, đe dọa nghiêm trọng đến sự phát triển bền vững của ngành sản xuất thép trong nước
Theo số liệu từ Tổng cục Hải quan, trong tháng 6/2024, Việt Nam đã nhập khẩu 886.000 tấn thép cuộn cán nóng (HCR), con số này bằng 151% sản lượng sản xuất trong nước, trong đó, thép nhập khẩu từ Trung Quốc chiếm 77%.
Lượng thép cán nóng nhập khẩu trong 6 tháng năm 2024 đã bằng 173% so với sản xuất trong nước. Ảnh minh họa.
>>> Xem thêm: CO là gì? Quy trình cấp CO cho các mặt hàng mới nhất 2024
Trong 6 tháng đầu năm 2024, tổng sản lượng thép HRC nhập khẩu đạt gần 6 triệu tấn, tăng 32% so với cùng kỳ năm 2023. Lượng nhập khẩu này tương đương 173% so với sản lượng sản xuất trong nước. Trong số đó, thép từ Trung Quốc chiếm 74%, phần còn lại nhập khẩu từ Đài Loan, Hàn Quốc, Ấn Độ, Nhật Bản và các quốc gia khác.
Kim ngạch nhập khẩu thép HRC trong 6 tháng đầu năm 2024 đạt 3,46 tỷ USD, trong đó Trung Quốc chiếm 2,5 tỷ USD. Giá bình quân của thép HRC nhập khẩu từ Trung Quốc là 560 USD/tấn, thấp hơn từ 45 đến 108 USD/tấn so với các quốc gia khác.
Nhìn vào tình hình nhập khẩu HRC hiện tại, các chuyên gia trong ngành thép cho rằng mặc dù Việt Nam đã sản xuất được thép HRC, nhưng sản lượng vẫn chưa đủ đáp ứng nhu cầu trong nước, do đó việc nhập khẩu là cần thiết. Tuy nhiên, việc nhập khẩu với số lượng lớn gần đây và có dấu hiệu bán dưới giá thành cần được xem xét kỹ lưỡng, vì điều này có thể ảnh hưởng đến ngành sản xuất trong nước và nguy cơ mất thị trường trong tương lai.
Theo Hiệp hội Thép Việt Nam, nhu cầu thép HRC ở Việt Nam khoảng 12-13 triệu tấn mỗi năm. Công suất của các nhà máy sản xuất thép HRC trong nước hiện tại là khoảng 9 triệu tấn. Việc nhập khẩu ồ ạt thép HRC vào Việt Nam, với sản lượng nhập khẩu có thời điểm gần gấp đôi so với sản xuất trong nước, đã khiến thị phần của các doanh nghiệp trong nước bị giảm mạnh.
Thị phần bán hàng thép HRC của các doanh nghiệp nội địa như Hòa Phát và Formosa đã giảm từ 42% vào năm 2021 xuống còn 30% vào năm 2023.
Năm 2023, lượng thép HRC nhập khẩu lên đến 9,6 triệu tấn, gấp 1,5 lần sản lượng sản xuất trong nước. Trong 6 tháng đầu năm 2024, sản lượng thép HRC nhập khẩu gần 6 triệu tấn, chủ yếu từ Trung Quốc, tăng 32% so với cùng kỳ năm 2023 và bằng 173% so với sản xuất trong nước.
Trước sự gia tăng đột biến của thép nhập khẩu vào Việt Nam, Hiệp hội Thép Việt Nam đã kiến nghị Bộ Công Thương mở cuộc điều tra để làm rõ xem có hành vi bán phá giá vào Việt Nam hay không, biên độ phá giá là bao nhiêu và mức độ ảnh hưởng đối với sản xuất trong nước, từ đó đưa ra biện pháp kịp thời để bảo vệ ngành sản xuất trong nước.
Phó Thủ tướng Lê Minh Khái đã chỉ đạo Bộ Công Thương phối hợp với Bộ Tài chính và các cơ quan liên quan để rà soát và nắm tình hình gia tăng nhập khẩu thép cán nóng trong thời gian qua, từ đó có các biện pháp phù hợp và hiệu quả theo thẩm quyền và quy định pháp luật, nhằm bảo vệ lợi ích chính đáng của ngành sản xuất trong nước, đồng thời đảm bảo môi trường cạnh tranh bình đẳng và phù hợp với thông lệ quốc tế.
Các quốc gia trong khu vực như Thái Lan và Indonesia đã áp dụng các biện pháp phòng vệ đối với thép HRC nhập khẩu từ Trung Quốc. Sản lượng sản xuất của Thái Lan và Indonesia chỉ đáp ứng lần lượt 43% và 65% nhu cầu tiêu thụ. Từ năm 2019, hai quốc gia này đã áp dụng thuế chống bán phá giá bên cạnh thuế nhập khẩu tối huệ quốc (MFN).
Trong khi đó, năng lực sản xuất HRC của Việt Nam hiện đáp ứng khoảng 70% nhu cầu tiêu thụ (8,5/12 triệu tấn). Hiện nay, Việt Nam không áp dụng thuế nhập khẩu MFN và chưa có các biện pháp thuế quan khác để bảo vệ sản xuất trong nước, dẫn đến Việt Nam trở thành điểm đến cho thép nhập khẩu.
Để kịp thời bảo vệ ngành sản xuất trong nước, ngày 26/7/2024, Bộ Công Thương đã ban hành Quyết định số 1985/QĐ-BCT về việc điều tra áp dụng biện pháp chống bán phá giá đối với một số sản phẩm thép HRC có xuất xứ từ Ấn Độ và Trung Quốc đối với 28 mã phân loại hàng hóa nhập khẩu.
>>> Xem thêm: Chai thủy tinh | “Đốn gục” người tiêu dùng bằng sự an toàn và tinh tế 2024
Cụ thể, các mã HS liên quan bao gồm:
7208.25.00, 7208.26.00, 7208.27.19, 7208.27.99, 7208.36.00, 7208.37.00, 7208.38.00, 7208.39.20, 7208.39.40, 7208.39.90, 7208.51.00,
7208.52.00, 7208.53.00, 7208.54.90, 7208.90.90, 7211.14.15, 7211.14.16, 7211.14.19, 7211.19.13, 72.11.19.19, 7211.90.12, 7211.90.19,
7225.30.90, 7225.99.90, 7226.91.10, 7226.91.90, 7226.99.19, 7226.99.99.
Quyết định điều tra được dựa trên hồ sơ yêu cầu do các công ty sản xuất trong nước nộp, theo quy định của Luật Quản lý ngoại thương, cáo buộc rằng các nhà sản xuất thép HCR từ Ấn Độ và Trung Quốc đang bán phá giá sản phẩm vào thị trường Việt Nam, gây thiệt hại cho ngành sản xuất trong nước.
Theo quyết định điều tra, thời kỳ thu thập dữ liệu để đánh giá hành vi bán phá giá là từ ngày 1/7/2023 đến ngày 30/6/2024, và thời kỳ thu thập dữ liệu để đánh giá thiệt hại của ngành sản xuất trong nước là từ ngày 1/7/2021 đến ngày 30/6/2024, tức trong vòng 3 năm.
Theo quy định pháp luật, sau khi bắt đầu điều tra, Cơ quan điều tra sẽ gửi bảng câu hỏi cho các bên liên quan để thu thập thông tin nhằm phân tích và đánh giá: (i) mức độ bán phá giá; (ii) thiệt hại của ngành sản xuất thép cán nóng trong nước; và (iii) mối quan hệ nhân quả giữa hành vi bán phá giá và thiệt hại của ngành sản xuất trong nước. Cơ quan điều tra khuyến khích các bên liên quan hợp tác, cung cấp thông tin đầy đủ và chính xác theo yêu cầu để bảo đảm quyền lợi của mình.
Cơ quan điều tra sẽ tiến hành thẩm tra và xác minh lại các thông tin do các bên liên quan cung cấp trước khi hoàn thành kết luận điều tra chính thức. Đồng thời, Cơ quan điều tra cũng sẽ tổ chức các buổi tham vấn công khai để các bên liên quan trực tiếp trao đổi, cung cấp thông tin và bày tỏ quan điểm về vụ việc trước khi đưa ra kết luận cuối cùng.
Theo Luật Quản lý ngoại thương, việc điều tra sẽ kết thúc trong vòng 12 tháng kể từ khi quyết định điều tra được ban hành (ngày 26/7/2024). Trong trường hợp đặc biệt, thời gian này có thể được gia hạn nhưng tổng thời gian điều tra không quá 18 tháng.
Hiện nay, các biện pháp phòng vệ thương mại, đặc biệt là chống bán phá giá, là công cụ hợp pháp để bảo vệ ngành sản xuất nội địa trước các hành vi cạnh tranh không lành mạnh, bán phá giá hoặc bán sản phẩm được trợ cấp bởi Chính phủ nước xuất khẩu.
Do đó, Nhà nước cần thiết lập một khung pháp lý và tổ chức một bộ máy thực thi công cụ phòng vệ thương mại một cách hợp lý, chặt chẽ, minh bạch, và phù hợp với quy định của WTO, để các doanh nghiệp sản xuất nội địa có thể sử dụng thuận lợi và hiệu quả nhằm bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của mình.
Tổng hợp từ VnEconomy
Ngoài ra để hiểu rõ hơn về quy trình nhập khẩu các mặt hàng đặc biệt về máy móc thiết bị xây dựng, bạn có thể xem qua các bài viết sau:
Xem thêm: Dây chuyền máy móc
Xem thêm: Quy trình nhập khẩu máy móc xây dựng mới nhất 2024
Mọi thắc mắc và cần hỗ trợ xin vui lòng liên hệ đến Unlimited Access qua các phương thức dưới đây:
Địa chỉ:
VP Chính HCM: Số 6 Nguyễn Trung Trực, Phường 5, Quận Bình Thạnh, TP.HCM.
VP Đại Diện HN: Tầng 2-Toà Nhà 25T2 Nguyễn Thị Thập, Phường Trung Hòa, Quận Cầu Giấy, TP.Hà Nội.
Zalo: 0972.492.707
Hotline: 0972.492.707
Website: unlimitedaccess.vn
