PHÂN BIỆT CLEAN B/L VÀ CLAUSED B/L MỘT CÁCH DỄ HIỂU NĂM 2025

Trong hoạt động xuất nhập khẩu năm 2025, việc hiểu rõ các loại vận đơn đường biển (Bill of Lading – B/L) là vô cùng quan trọng, đặc biệt khi doanh nghiệp thanh toán theo L/C (Letter of Credit) hoặc làm việc với các đối tác nước ngoài yêu cầu chứng từ chặt chẽ.

Trong số đó, hai khái niệm Clean B/L và Claused B/L (Unclean B/L, Foul B/L) thường gây bối rối cho nhiều người mới – thậm chí cả những người đã làm nghề một thời gian. Bài viết này sẽ giúp bạn phân biệt hai loại vận đơn này một cách dễ hiểu, kèm ví dụ thực tế để áp dụng trong công việc.

1. NHẮC LẠI MỘT CHÚT: BILL OF LADING (B/L) LÀ GÌ?

Bill of Lading (vận đơn đường biển) là chứng từ vô cùng quan trọng, đóng đồng thời 3 vai trò chính:

– Chứng từ sở hữu hàng hóa

– Biên lai nhận hàng của hãng tàu đối với bên gửi (shipper)

– Bằng chứng hợp đồng vận chuyển giữa người gửi hàng và hãng tàu

Trong đó, phần ghi chú về tình trạng hàng hóa và bao bì trên B/L sẽ quyết định vận đơn đó là Clean B/L hay Claused B/L.

2. CLEAN B/L LÀ GÌ?

Clean B/L (Clean on Board Bill of Lading) là vận đơn sạch, nghĩa là:

– Hãng tàu không ghi bất kỳ ghi chú bất lợi nào về tình trạng hàng hóa hoặc bao bì lên vận đơn.

– Hàng được coi là đã được giao lên tàu trong tình trạng bên ngoài “tốt, nguyên vẹn, bao bì lành lặn” theo như mô tả trên B/L.

Thực tế, trên Clean B/L thường sẽ xuất hiện cụm từ: “Clean on Board” hoặc B/L chỉ thể hiện bình thường, không có dòng ghi chú hư hỏng, thiếu hụt, ẩm mốc, móp méo, rách bao…

Vai trò của Clean B/L:

– Được ngân hàng chấp nhận trong thanh toán L/C, vì thể hiện rằng hàng đã được giao trong tình trạng phù hợp hợp đồng.

– Tăng độ tin cậy giữa người mua (buyer) và người bán (seller).

Ví dụ: Shipper gửi 500 thùng linh kiện điện tử, bao bì mới, nguyên vẹn. Hãng tàu kiểm tra bên ngoài không thấy vấn đề nên phát hành B/L không ghi chú gì bất lợi → Đây là Clean B/L.

3. CLAUSED B/L LÀ GÌ?

Claused B/L (còn gọi là Unclean B/L, Foul B/L, Dirty B/L) là vận đơn mà hãng tàu có ghi chú bất lợi liên quan đến hàng hóa hoặc bao bì, chẳng hạn:

– “Cartons are wet” – Thùng carton bị ướt

– “Packages are torn” – Bao bì bị rách

– “Drums are rusty” – Thùng phuy bị rỉ

– “Shortage in quantity” – Thiếu số lượng

– “Packing not in good condition” – Bao bì không trong tình trạng tốt

Nói cách khác, Claused B/L là vận đơn có ghi nhận rằng hàng hóa khi giao cho tàu không hoàn toàn ở tình trạng tốt, theo quan sát bề ngoài của hãng tàu.

Hệ quả:

– Ngân hàng thường không chấp nhận Claused B/L trong thanh toán L/C, trừ khi L/C cho phép.

– Buyer có thể dùng Claused B/L để khiếu nại người bán, do chứng từ chứng minh hàng giao không đúng tình trạng như cam kết.

Ví dụ: Shipper gửi 300 bao cà phê, nhưng khi đưa hàng lên tàu, hãng tàu phát hiện:

Một số bao bị rách, có dấu hiệu ẩm ướt. → Hãng tàu ghi trên B/L: “Some bags torn and stained” → Đây là Claused B/L.

4. SO SÁNH CLEAN B/L VÀ CLAUSED B/L

Tiêu chí	Clean B/L	Claused B/L (Unclean B/L)
Ghi chú về hàng hóa	Không có ghi chú bất lợi	Có ghi chú bất lợi về hàng/bao bì
Tình trạng hàng hóa (theo B/L)	Được xem là “tốt, nguyên vẹn”	Có dấu hiệu hư hỏng, thiếu, ẩm, móp…
Khả năng chấp nhận trong L/C	Được ngân hàng chấp nhận (nếu phù hợp điều khoản khác)	Thường bị ngân hàng từ chối, trừ khi L/C cho phép
Lợi thế cho người bán (seller)	Rất có lợi, tạo uy tín	Bất lợi, dễ bị khiếu nại
Ý nghĩa pháp lý	Chứng cứ tốt cho việc đã giao hàng “đúng tình trạng”	Chứng cứ bất lợi nếu phát sinh tranh chấp chất lượng

5. VÌ SAO CLEAN B/L QUAN TRỌNG TRONG THANH TOÁN L/C NĂM 2025?

Trong bối cảnh thương mại quốc tế năm 2025, L/C vẫn là phương thức thanh toán an toàn, đặc biệt với các thị trường mới, đối tác chưa có lịch sử giao dịch lâu dài.

Theo UCP 600 và thực tiễn ngân hàng:

– Ngân hàng chỉ chấp nhận vận đơn “clean on board”

– Nếu vận đơn có bất kỳ ghi chú bất lợi nào về tình trạng hàng hóa → ngân hàng có quyền từ chối thanh toán, vì chứng từ không phù hợp điều khoản L/C.

Vì vậy, đối với người bán (exporter):

– Clean B/L gần như là “tấm vé thông hành” để nhận tiền từ ngân hàng.

– Nếu bị phát hành Claused B/L, người bán sẽ rất khó hoặc không thể thanh toán theo L/C, phải đàm phán lại với người mua hoặc chấp nhận rủi ro.

6. LÀM SAO HẠN CHẾ NGUY CƠ BỊ PHÁT HÀNH CLAUSED B/L?

Để tránh rơi vào tình trạng “hàng đã đi nhưng B/L bị ghi chú xấu”, doanh nghiệp xuất khẩu nên:

6.1. Chuẩn bị bao bì, đóng gói thật cẩn thận

– Dùng bao bì phù hợp với tính chất hàng: chống ẩm, chống va đập, chống rách.

– Đảm bảo pallet, thùng, bao, kiện được xếp ngay ngắn, chắc chắn.

– Dán nhãn, ký mã hiệu rõ ràng.

6.2. Làm việc kỹ với đơn vị đóng hàng và cảng

– Có ảnh chụp, biên bản đóng hàng (stuffing report) nếu cần.

– Đảm bảo hàng không bị ướt, rách, móp trong lúc vận chuyển ra cảng và trước khi xếp lên tàu.

6.3. Hạn chế giao hàng trong tình trạng có “vấn đề”

Nếu biết hàng có hư hỏng bên ngoài, cần:

– Thống nhất với người mua (buyer) trước

– Lập biên bản hiện trạng

– Thỏa thuận rõ về việc chấp nhận Claused B/L (nếu bắt buộc), tránh phát sinh tranh chấp sau này.

7. MỘT SỐ LƯU Ý THỰC TẾ CHO DOANH NGHIỆP NĂM 2025

– Không tự ý yêu cầu hãng tàu “bỏ ghi chú” trên B/L nếu thực tế hàng có vấn đề – điều này có thể dẫn đến trách nhiệm pháp lý nghiêm trọng.

– Nếu làm theo L/C, hãy đọc kỹ điều khoản:

• L/C có yêu cầu “Clean on Board B/L” không?
• Có chấp nhận unclean B/L hay không? (thường là KHÔNG).

– Với những lô hàng quan trọng, giá trị cao, doanh nghiệp nên:

• Kết hợp mua bảo hiểm
• Kiểm định trước khi xếp hàng
• Giữ lại bằng chứng về tình trạng hàng khi giao cho hãng tàu.

Mọi thắc mắc và cần hỗ trợ xin vui lòng liên hệ đến Unlimited Access qua các phương thức dưới đây:

Địa chỉ:

VP Chính HCM: Số 6 Nguyễn Trung Trực, Phường 5, Quận Bình Thạnh, TP.HCM.

VP Đại Diện HN: Tầng 2-Toà Nhà 25T2 Nguyễn Thị Thập, Phường Trung Hòa, Quận Cầu Giấy, TP. Hà Nội.

Zalo: 0972.492.707

Hotline: 0972.492.707

Website: Unlimitedaccess.vn

Nếu bạn cần được hỗ trợ mua hàng trên Alibaba hoặc ở các sàn khác thì có thể liên hệ đến Unlimited Access Việt Nam chúng tôi. Nếu bạn cần biết thêm thông tin về hàng phi mậu dịch xin hãy liên hệ chúng tôi để được hỗ trợ!

Một số sản phẩm liên quan: https://unlimitedaccess.vn/san-pham/san-pham-nhap-khau/
#Nhậpkhẩumáymóctrungquốc #NhậpkhẩuhàngTrungquốc #ĐạilýỦyQuyềnAlibaba #AlibabaViệtnam #NhậpkhẩuhàngtrênAlibabataobao1688
#NhậpkhẩuủythácTrênAlibaba
#HỗtrợThanhToánTrênAlibaba
#ThanhtoánRMB #ThanhtoánUSD
#TradeAsurance